Muhdesatın Aidiyetinin Tespiti Davası Nedir?

Eşya Hukukunda “muhdesat” kavramından bir arazi üzerinde arzın malikinden başkasına veya bir paydaşa ait yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir.

Muhdesat, sahibine arazi mülkiyetinden bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak sağlamaz. Muhdesat sahibinin hakkı sadece şahsi bir haktır. Bu hakkın mahiyeti ve nasıl kullanılacağı TMK’nun 722, 724 ve 729. maddelerinde açıklanmıştır.

Bu dava türü, hukuki niteliği itibariyle bir tespit davası(HMK m.106) muhdesatın kim tarafından meydana getirildiğinin veya kime ait olduğunun belirlenmesini amaçlar ve taşınmaz mülkiyetinden bağımsız düşünülemez.

Bu dava hangi şartların varlığı halinde açılabilir?

-Bu dava, derdest Ortaklığın Giderilmesi, Kamulaştırma ve Kentsel Dönüşüm Davalarında açılabilir. Bu davalar bulunmuyorsa bağımsız ve ayrı bir dava olarak açılamaz.

Bu davanın davalıları kimlerdir?

– Bu dava  muhdesatın davacı tarafından yapıldığını açıkça kabul etmeyen veya bu hususta herhangi bir beyanda bulunmayan tüm tapu kayıt maliklerine paydaşlara açılır.

Bu davayı açmak için bir hak düşürücü süre var mıdır?

Bu davanın açılması için istisnai durumlar haricinde herhangi bir hak düşürücü süre söz konusu değildir.  Ancak kadastodan geçen taşınmazlar bakımından istisnai bir durum söz konusudur. Kadastro Kanunu hükümleri uyarınca, kadastro tutanaklarının kesinleşmesinin üzerinden 10 yıllık hak düşürücü süre söz konusu olup, 10 yıllık hak düşürücü süre geçmişse  bu dava açılamaz.

Bu dava bekletici mesele yapılır mı?

Yargıtay içtihatları, derdest ortaklığın giderilmesi davalarında verilen süre içerisinde bu davanın açılması halinde bu davanın sonuçlanmasına kadar beklenilmeli ve sonucuna göre ortaklığın giderilmesi davası sonuçlandırılmalıdır.

Taşınmaz üzerinde üçüncü kişilere ait muhdesat iddiası bulunan kişilerin muhdesatın aidiyeti davası açması mümkün müdür?

-Yargıtayın yerleşik istikrarlı kararları ile üçüncü kişilere ait muhdesatlar için üçüncü kişiler ortaklığın giderilmesi davasına taraf olarak dahil edilemezler.

Üçüncü kişilerin taşınmaz üzerindeki muhdesatları için hak talebi yapılabilir mi?

-Üçüncü kişiler taşınmaz üzerinde meydana getirdikleri muhdesat nedeniyle uğradıkları zararları “Sebepsiz zenginleşme” davası ile taşınmaz maliklerinden talep edebilirler.